DIRK RICHARD — KLEURRYKE REDAKTEUR VAN ‘DIE BRANDWAG’, ‘DAGBREEK’ EN ‘VADERLAND’

Dirk Richard was redakteur van Die Brandwag (1954-57), Dagbreek en Landstem (vroeër Dagbreek en Sondagnuus)(1962-70) en van Die Vaderland (1972-79). Sy kritiek op die Nasionale regering kos hom uiteindelik sy redakteurskap.

Hy is op 19 Augustus 1918 in die Paarl gebore en  gradueer aan die Universiteit van Pretoria, waarna hy vir agt jaar as staatsamptenaar werk. Hy sluit by Die Vaderland aan en word een van die Afrikaanse joernalistiek se kleurrykste redakteurs en vernuwendste denkers.

Hy het verskeie letterkundige werke gepubliseer, waarvan sy laaste, die roman Saktyd vir ʼn persbaas, beskou word as ʼn akkurate weergawe van die bitter persstryd tussen Perskor en Nasionale Pers van 1965 tot met die ineenstorting van Perskor in die 1990’s.

Hy lewer ook ʼn belangrike bydrae tot die karige noordelike Afrikaanse persgeskiedenis deur sy boeke Tussen bid en droom en Moedswillig die uwe. In eersgenoemde vertel hy meer oor sy loopbaan, wat gekenmerk is deur allerlei botsings tussen hom en die NP-regering.

Uiteindelik het sy uitgesproke kritiek hom sy werk gekos en sluit hy dit in die Perskorbiblioteek af waar hy die boek Moedswillig die uwe skryf.

Wikipedia voeg by:

“Hy skryf drie romans waarin aktuele sake aangeraak word. Voor die nag kom behandel die vervlakking van die leeskultuur en die opkoms van die geelpers. Geyer Malan word arm groot in die Boland, maar maak vinnig opgang wanneer hy in Johannesburg in die joernalistiek beland. Hy skud sy armoede af en hy en sy gesin beweeg in hoë kringe.

“Dan word hy aangestel as redakteur van Protea, ‘n nuwe weekblad, waarin hy poog om hoë standaarde te handhaaf. Die blad verloor egter veld en die uitgewers dreig hom met ontslag, waarna hy sy redaksiebeleid verander en sensasie en sirkulasie najaag. Hierdie beleid is finansieel baie voordelig, maar maak van hom ‘n uitgeworpene in die elite kringe waarin hy voorheen beweeg het. Hy is ook as persoon ongelukkig omdat hy sy eie waardes verloën het en verval in ‘n sedelose leefwyse.

“Die roman word ‘n aanklag teenoor die persbase wat hulle sirkulasie en dividende suiwer uit sensasie wil genereer. Hierdie roman word later verwerk en herdruk onder die titel Teen dagbreek is dit die koudste.”

Richard is in 2010 oorlede.

Lees ook artikel oor DIE noordelike pers in die afdeling BOEKE.