Hierdie afdeling is ‘n ruimte waar mediamense rustig kan terugkyk op hul loopbane. Of waar ander op mediamense se bydrae kan reflekteer. Mediamense word dus genooi om hul herinneringe of perspektiewe by nabaat met ons te deel.

VOORTREKKERS SE EEUFEES IS IN 1938 MET MENING GEDEK

In 1938 is ‘n simboliese ossewatrek ter herdenking aan die Voortrekkers se trek na die noorde gehou. Waens het uit verskillende plekke in die land na Pretoria gereis waar die hoeksteen van die Voortrekkermonument op 16 Desember gelê is. Die Voortrekkers is ook deur kultuurfeeste langs die pad gedenk en die media (radio, koerante en...

Lees meer

AFRIKAANSE JOERNALISTE BY DIE ‘ENGELSE PERS’

Joernaliste wat van huis uit Afrikaans was het deur die jare hul brood by Engelstalige koerante en tydskrifte verdien. Wanneer gelet word op hoeveel selfs redakteurs geword het, kry die storie selfs meer gewig. Deur Johannes Froneman Voordat ek ‘n aantal name noem, ‘n opmerking oor die verdwyning van Afrikaanse koerante wat nié die Nasionale Party ondersteun het nie. Die Suiderstem het in 1950 gevou, maar nog ‘n Sap-koerant,...

Lees meer

LISE BEYERS — FOTOGRAAF-REDAKTEUR MET INK IN DIE ARE

Lise Beyers is die streekredakteur van die Paarl Post en die Standard en Breederivier Gazette, van die oudste gemeenskapskoerante in die land. Maar eintlik wou sy net fotograaf word.  Lise vertel: “Ek het in ‘n joernalistieke huis grootgeword en is van jongs af blootgestel aan die nuus, koerante en interessante mense. Ons moes ook lees – boeke, koerante, tydskrifte. Hierdie het beslis my NUUSkierigheid geprikkel.” Haar pa...

Lees meer

HOE PETROVNA ALMAL MET STORIE UIT NICE GESCOOP HET

Petrovna Metelerkamp vertel aan Johannes Froneman hoe sy in 1979 ‘n eksklusiewe onderhoud met die voortvlugtende Eschel en Katie Rhoodie in Frankryk gevoer het. In 1979 het die land gewag vir dr. Eschel Rhoodie om vasgetrek en uitgelewer te word om verantwoording te doen van die miljoene wat deur die destydse Department van Inligting aan...

Lees meer

FRANS VENTER — BEFAAMDE SKRYWER MET DIEP WORTELS IN DIE JOERNALISTIEK

Soos verskeie ander skrywers van naam, het F.A. (Frans) Venter  sy loopbaan as joernalis begin. Trouens, hy het goed 25 jaar sy brood meestal by koerante verdien en eers later voltyds begin skryf. In sy pragtige boek Kambrokind (eers uitgegee deur Tafelberg en in 2021 heruitgegee deur Protea) vertel hy van sy kinderjare. Hier aan...

Lees meer

GD SCHOLTZ — VERWOERD SE REGTERHAND EN SELF HOOFREDAKTEUR VAN ‘DIE TRANSVALER’

Dr. G.D. Scholtz het in 1960 hoofredakteur van Die Transvaler geword nadat hy ‘n aantal jare die assistent-hoofredakteur was.  Hy het in daardie pos gedien tot 1969, tree af in 1970 en sterf in 1983 op 77-jarige leeftyd. Gert Daniël Scholtz (1905-1983) kan eerder beskryf word as ʼn historikus wat toevallig by ʼn koerant gewerk het,...

Lees meer

‘SCOPE’ WAS ‘N POPULISTIESE GELDMAKER, PROTES TEEN ESTABLISHMENT EN KLIP IN DIE SKOEN

Toe Huisgenoot nog ‘n ordentlike, middelklas-weergawe was van ‘n bepaalde siening van “Christelike” Suid-Afrika, getooi in oranje, blanje blou, was Scope besig om taboes uit te daag en die apartheidregering se sensuurwette te toets. Publikasies soos die World, Weekly Mail, Mail & Guardian en Vrye Weekblad het ook die owerheid uitgedaag, maar dan het dit...

Lees meer

AFRIKAANSE KOERANTE SE STRYD OM ‘N PLEK IN DIE NATALSE SON

Deur Johannes Froneman Hollandse en/of Afrikaanse nuusblaaie het nog nooit in Natal (nou KwaZulu-Natal) gefloreer nie. Tog is deur die jare verbete pogings aangewend om teen die Engelse stroom staande te bly en aan Afrikaanse joernalistiek ‘n staanplek in die provinsie te gee. Meer nog, in die woorde van die historikus Piet Prinsloo: dit was ‘n “integrale deel van die Natalse Afrikaner se kultuurstryd”. Hierdie essay probeer daarom om die persstryd oorsigtelik te beskryf en...

Lees meer

CHARL THOM — ‘N LANG SKOF IN DIE JOERNALISTIEK

Hierdie terugblik op sy loopbaan is in 2021 op versoek geskryf, maar word nou eers, enkele maande ná sy dood, gepubliseer. Deur Charl Thom  My joernalistieke loopbaan kan basies in vier fases verdeel word, naamlik SAUK-nuusdiens; Die Nataller/Tempo; Die Vaderland; Mining News/Die Mynblad/Mining Sun/The Reef. Ek kan goed onthou hoe ek as trotse jong gegradueerde...

Lees meer

FLIEKTEATERS: PLEKKE VAN VERMAAK, DROOM EN ROOK

Voor televisie (1976) het flooiflieke ‘n belangrike plek in die wêreld van vermaak ingeneem. Daar kon jy heeldag sit en fliek vir minder as 20c. By die ingang het jy boonop ‘n bekertjie koeldrank persent gekry. In Durban het ons die Roxy en Oxford gehad. Daar was dikwels ‘n double feature, dus twee rolprente wat al om die beurt dwarsdeur die dag gespeel het. Die teaters (as mens dit so kon noem)...

Lees meer